Mahsup fişi nasıl yapılır ? – Şıklık ve Neşe

Misskozy ailesiyle yeniden buluşuyoruz; bu kez konu başlığımız Mahsup fişi nasıl yapılır.

Mahsup Fişi Nasıl Yapılır? Adım Adım Muhasebe Kaydı ve Güncel Yaklaşım

Bir gün muhasebe kayıtlarına bakarken aynı paranın farklı hesaplarda neden tekrar tekrar göründüğünü merak etmek oldukça doğal. Aslında bu soru, yalnızca bir fişin nasıl düzenlendiğini değil, işletmelerin ekonomik olayları nasıl anlamlandırdığını da gösterir. Peki Mahsup fişi nasıl yapılır? ve bu fişin muhasebe düzenindeki yeri nedir?

Mahsup Fişi Nedir?

Mahsup fişi, işletmede gerçekleşen ve genellikle doğrudan kasa veya banka hareketi oluşturmayan muhasebe işlemlerinin kayıt altına alınmasını sağlayan muhasebe fişidir. Bir işlemde hangi hesabın borçlandırılacağı, hangi hesabın alacaklandırılacağı bu kayıt üzerinden gösterilir.

Örneğin dönem sonunda bir giderin ilgili hesaba aktarılması, amortisman kaydı, kur farkı işlemi veya bazı düzeltme kayıtları mahsup fişiyle muhasebeleştirilebilir.

Mahsup fişi hazırlanırken temel amaç yalnızca rakam girmek değildir. Ekonomik olayın doğru hesaplara, doğru tutarla ve doğru tarihte yansıtılması gerekir.

Mahsup fişinde hangi bilgiler bulunur?

Bir mahsup fişinde uygulamaya ve kullanılan muhasebe programına göre şu bilgiler yer alabilir:

Fiş tarihi ve numarası
Belge veya işlem açıklaması
Borçlandırılan hesap
Alacaklandırılan hesap
Tutar
İşleme ilişkin açıklama
Varsa belge numarası ve yardımcı hesap bilgileri

Burada önemli olan nokta, borç toplamı ile alacak toplamının eşit olmasıdır. Çift taraflı kayıt sisteminin temel mantığı bunu gerektirir.

Düşündüren soru: Bir muhasebe fişindeki tek bir rakamın, işletmenin mali görünümünü değiştirebileceğini hiç düşündünüz mü?

Mahsup Fişi Nasıl Yapılır?

Mahsup fişi oluşturmanın mantığı birkaç temel aşamada açıklanabilir.

1. İşlemin niteliği belirlenir

Öncelikle muhasebeleştirilecek ekonomik olay incelenir. İşlem bir gider mi, gelir mi, borç mu, alacak mı yoksa dönem sonu düzeltmesi mi oluşturuyor?

Bu aşamada belge ve dayanak kayıtlar kontrol edilir. Çünkü yanlış işlem sınıflandırması, sonrasında doğru hesap seçilse bile muhasebe kaydını hatalı hâle getirebilir.

2. Kullanılacak hesaplar belirlenir

Tekdüzen Hesap Planı kapsamında işlemle ilişkili hesaplar belirlenir. Örneğin bir giderin tahakkuk ettirilmesi gerekiyorsa ilgili gider hesabı borçlandırılırken karşılığındaki yükümlülük hesabı alacaklandırılabilir.

Burada ezberden çok işlemin ekonomik özünü anlamak önemlidir.

3. Borç ve alacak tutarları girilir

Mahsup fişinin en kritik noktalarından biri budur. Borç tarafındaki toplam ile alacak tarafındaki toplam birbirine eşit olmalıdır.

Basit bir örnek:

Hesap	Borç	Alacak
Gider hesabı	10.000 TL	–
İlgili borç hesabı	–	10.000 TL

Bu örnekte işlem sonucunda toplam borç ve toplam alacak 10.000 TL’dir.

4. Açıklama yazılır ve fiş kontrol edilir

Kayıt tamamlandıktan sonra açıklamanın işlemi anlaşılır biçimde ifade edip etmediği kontrol edilmelidir. Ardından tarih, hesap kodları, tutarlar ve belge bilgileri gözden geçirilir.

Mahsup Fişi Hangi İşlemlerde Kullanılır?

Mahsup fişi özellikle nakit hareketinden bağımsız muhasebe kayıtlarında önem kazanır. Uygulamada örnek olarak şu işlemler görülebilir:

Amortisman kayıtları
Gider ve gelir tahakkukları
Dönem sonu düzeltmeleri
Kur farkı kayıtları
Stok ve maliyet düzeltmeleri
Hesaplar arası aktarımlar
Yanlış muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi

Ancak hangi işlemde hangi fiş türünün kullanılacağı, işletmenin muhasebe sistemi ve kullanılan yazılımın yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Düşündüren soru: Sizce muhasebede önemli olan yalnızca işlemi kaydetmek mi, yoksa kaydın neden yapıldığını gelecekte anlayabilmek mi?

Mahsup Fişinin Tarihi: Sayılardan Muhasebe Sistemine

Mahsup fişinin arkasındaki düşünce, modern muhasebe programlarından çok daha eskidir. Çift taraflı muhasebe sisteminin gelişiminde en çok anılan isimlerden biri Luca Pacioli’dir.

Pacioli’nin 1494 yılında yayımlanan Summa de Arithmetica adlı eserinde Venedik ticaret dünyasında kullanılan muhasebe yöntemlerine ilişkin açıklamalar yer almıştır. Pacioli çift taraflı muhasebenin mucidi olarak değerlendirilmemeli; daha önce kullanılan uygulamaları sistematik biçimde aktaran önemli bir isim olarak görülmelidir.

Kaynak: